LADY LIBERTY

NIEUW MUSEUM GEPLAND NAAST HET VRIJHEIDSBEELD

Onderstaande tekst verscheen in november 2016 in het reismagazine Goodbye (www.goodbye.be) .

liberty-island

Ik fiets vaak door Battery Park, aan de zuidkant van Manhattan. Overdag krioelt het er van het volk, onder meer omdat de ferry’s naar het Vrijheidsbeeld hier vertrekken. Dit jaar alleen al zullen 4,3 miljoen mensen het beeld hebben bezocht. Het hadden er veel meer kunnen zijn aangezien het aantal bezoekers in New York dit jaar op 59,7 miljoen wordt geschat.

Er zijn toeristen -heel wat Belgen inbegrepen- die het als een soort plicht beschouwen om Lady Liberty te bezoeken. “Als je naar New York komt, moet je dat toch van dichtbij gezien hebben”, zeggen ze. Anderen gaan om hun kinderen een plezier te doen. Nog anderen zijn vooral geinteresseerd in het Museum van Immigratie op Ellis Island, het eiland naast Liberty Island (in de toegangsprijs van 25 dollar is een bezoek aan beiden inbegrepen). Voor vele anderen volstaat het om het beeld van op de kant van Manhattan te zien of van op de ferry naar Staten Island. Je kunt ook rond het eilandje varen in een watertaxi, of er rond vliegen in een helicopter. Zelf kwam ik er voor het eerst in 1982, op aandringen van mijn jongste broer die op bezoek was. Sindsdien ben ik er nog enkele keren geweest voor persconferenties die telkens doorgingen voor of na de openingsuren. Mijn partner, met wie ik sinds 1980 in New York woon, is nog nooit naar het beeld geweest, al staat het op slechts enkele kilometers van ons huis. “Ik heb niet het gevoel dat ik iets mis”, zegt hij. Miljoenen bezoekers denken er ook zo over.

Niet iedereen is in de wolken over zijn bezoek aan het Vrijheidsbeeld. Sommigen klagen over de lange wachttijden, vooral in de drukke toeristische perioden. Anderen zijn ontgoocheld omdat ze hadden gehoopt om het kleine museum in het voetstuk van het beeld te bezoeken of om in de kroon van het beeld te klimmen waar je een mooi uitzicht hebt. Dat zijn reizigers die hun huiswerk niet hebben gedaan. Sinds 9/11 mag slechts één vijfde van de bezoekers aan Liberty Island in het museum. Het aantal dat in het standbeeld zelf binnen mag is nog kleiner: 240 per dag. Om in het voetstuk of beeld binnen te gaan moet je op voorhand online reserveren.

Het is waar dat de zichten van op Liberty Island heel mooi zijn. Maar behalve wat rondwandelen is er op het piepkleine eilandje niets te doen. Daar wil men verandering in brengen door een nieuw museum te openen op enkele honderden meter achter het standbeeld. Het zal hetzelfde doen als wat het huidige museumpje doet maar op een uitgebreidere en meer toegankelijke schaal: het verhaal vertellen van het bekendste standbeeld ter wereld.

De opening is gepland tegen 2019. Het ontwerp oogt alvast goed. Het gebouw zal een groen dak krijgen. Een deel ervan zal beplant worden met wilde bloemen, een ander zal dienst doen als platform van waarop je aan de ene kant het standbeeld en aan de andere de skyline van Manhattan zult zien. Het museum zal 70 miljoen dollar kosten. 40 miljoen daarvan is al verzameld door de stichting Statue of Liberty-Ellis Island Foundation. De stichting heeft Diane von Furstenberg aangesteld on de rest te werven. Deze in België geboren modeontwerpster is daar heel goed in. Eerder hielp ze de nodige fondsen bijeengaren voor de aanleg van het populaire High Line Park en voor het Red Star Museum in Antwerpen.

Ik ben benieuwd of het nieuwe museum het verhaal van het beeld op een originele manier zal vertellen. De 46 meter-hoge kolos (93 meter met het voetstuk inbegrepen) heeft in elk geval een kleurige geschiedenis. Overal kent men het Vrijheidsbeeld en overal wordt het beschouwd als het symbool van Amerika en New York. Nochtans, zoals historicus Ken Burns schreef, “is het niet gemaakt door New Yorkers, was het niet gewenst door de meeste Amerikanen en werd het bijna niet gebouwd”.

Voor de verscheping en assemblage, in 1884

Voor de verscheping en assemblage, in 1884

Het beeld werd in Frankrijk bedacht en gemaakt. Republikeinen pakten ermee uit in 1865. Uit sympathie voor Amerika dat net een burgeroorlog had gevochten in naam van de vrijheid maar ook als kritiek op hun autoritaire keizer Napoleon III. Ze vroegen het Franse volk om Amerika voor zijn honderste verjaardag een gigantisch beeld te schenken gewijd aan de vrijheid. Frederic-Auguste Bartholdi ontwierp het en reisde naar New York om een geschikte plaats te zoeken en Amerikaanse steun te werven. Frankrijk zou het beeld schenken maar Amerika moest voor het voetstuk zorgen. De Amerikaanse reactie was lauw maar Bartholdi liet zich niet ontmoedigen. Gustave Eiffel, de ontwerper van de Eiffeltoren, maakte een ijzeren geraamte waarop Bartholdi 300 koperplaten bevestigde die het beeld zijn groene kleur gaven. Het was klaar in 1884. Maar in Amerika kwam de actie om het voetstuk te financieren niet van de grond. Tot Joe Pulitzer, de Rupert Murdoch van zijn tijd, er zijn schouders onder zette. Hij beloofde dat de naam van elke schenker, hoe klein ook het bedrag, op de voorpagina zou prijken van zijn krant, The New York World. Vijf maanden later was er genoeg om de werkzaamheden te beginnen. Het beeld werd onthuld in 1886. Vijftien jaar later werd op de voet het gedicht van Emma Lazarus aangebracht met de vaak geciteerde regels: “Give me your tired, your poor, your huddled masses yearning to breathe free…

Het standbeeld is sindsdien regelmatig in het nieuws geweest. In 1912 sprong iemand van de rand van de toorts naar beneden, tot grote ontzetting van de bezoekers. Het bleek een stuntman te zijn die betaald was door een filmmaatschappij die zijn sprong filmde. Dankzij zijn parachute had hij geen schrammetje. Later sprongen nog anderen van het beeld of het voetstuk, zonder parachute. Zij overleefden hun val niet.
Vanwege zijn symboliek werd het Vrijheidsbeeld een favoriet décor voor allerlei politieke actievoerders. Het beeld heeft ook bedrijven de ogen uitgestoken vanwege zijn commerciële mogelijkheden. Zo stelde een horlogemaker in 1926 voor om een polsuurwerk voor het beeld te maken dat ‘s avonds verlicht zou zijn. Twee jaar later organiseerde een zeepfabrikant die een nieuw product wou lanceren een campagne om het beeld zijn eerste bad in veertig jaar te geven. Ze kregen beiden het deksel op de neus.
Het Vrijheidsbeeld is in tientallen films te zien. Van The Immigrant (1917) van Chaplin tot Saboteur van Hitchcock, Planet of the Apes, Man in Black II en The Walk, het waar gebeurde verhaal van Philip Petit, de waaghals die in 1974 over een koord liep die gespannen was tussen de daken van de Twin Towers.

In 1916 , in volle eerste Wereldoorlog, werd New York opgeschrikt door een hevige explosie: Pro-Duitse saboteurs hadden een munitiedepot in New Jersey, niet ver van het Vrijheidsbeeld opgeblazen. Er vielen zeven doden en Lady Liberty’s rechterarm met de toorts was zwaar beschadigd. Helaas is de toorts, het hoogste punt van het beeld, sindsdien niet meer toegankelijk voor het publiek.

Hoe kan je zien dat dit geen recente foto is?

Hoe kan je zien dat dit geen recente foto is?

Advertisements
This entry was posted in architectuur, Downtown, immigratie and tagged , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to LADY LIBERTY

  1. Kris says:

    De Twin Towers staan er nog op.
    En, wat heb ik gewonnen ? 😉
    Alle gekheid op een stokje, bedankt voor je columns, die ik met veel plezier lees.
    Je boeken en reisgidsen heb ik overigens ook allemaal.
    Staat er op de vlak nog iets te gebeuren in de toekomst ?
    Met vriendelijke groeten,
    Kris

  2. Jacqueline goossens says:

    Kris, een wel zeer late reactie. Dank voor je reactie en interesse in mijn geschrijf. Ik heb verschillende ideeen maar ben er voorlopig nog niet uit. I’ll keep you posted. Jacqueline, op dit ogenblik in Belgie

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s